Przewodnik techniczny
Dokarmianie i zagospodarowanie łowiska
Udane wsiedlenie przygotowuje się na wiele miesięcy przed przybyciem zwierząt. Uprawy dla zwierzyny, przemyślane dokarmianie, osłony roślinne, wodopoje, sztuczne kolonie królicze i woliery przywoławcze: to zabiegi, które odróżniają łowisko zatrzymujące zwierzynę od łowiska, które ją traci.

Dlaczego zagospodarować łowisko przed wsiedleniem?
Od 1951 roku dostarczamy zwierzynę do zasiedleń do bardzo różnych łowisk i obserwacja jest zawsze ta sama: przy zwierzętach tej samej jakości o wskaźniku przyjęcia się decyduje zagospodarowanie środowiska. Łowisko, które zapewnia jednocześnie pokarm, osłonę dającą schronienie, wodę w pobliżu i kontrolowaną presję drapieżników, zatrzymuje wsiedlone ptaki i króliki; ubogie środowisko rozprasza je w ciągu kilku dni, bez względu na liczbę wypuszczonych w teren zwierząt. Ten przewodnik zbiera zabiegi, które doradzamy naszym klientom — ACCA, kołom łowieckim, łowiskom prywatnym i osobom prywatnym — przed każdym wsiedleniem bażantów, kuropatw lub królików dzikich.
Pokarm dostępny przez cały rok
Uprawy dla zwierzyny i dokarmianie wypełniają okresy niedoboru, od końca lata do przedwiośnia, gdy środowisko rolnicze przestaje dostarczać pokarmu.
Osłona dająca schronienie
Żywopłoty, ugory i pasy zadarnione chronią przed drapieżnikami i niepogodą: bez osłony zwierzyna nie zostanie w łowisku.
Dostęp do wody
Wodopój w odległości mniejszej niż 200 metrów od każdego miejsca bytowania warunkuje zadomowienie się ptaków, zwłaszcza przy letnich wsiedleniach.
Uprawy dla zwierzyny
Uprawy dla zwierzyny — nazywane też uprawami faunistycznymi lub międzyplonami łowieckimi — to działki lub pasy obsiewane specjalnie po to, by żywić i chronić drobną faunę. Nawet niewielkie, dobrze rozmieszczone powierzchnie odmieniają łowisko: zazwyczaj zaleca się 1 do 3% powierzchni łowiska, w postaci pasów o szerokości od 10 do 20 metrów wzdłuż skraju lasu, żywopłotów lub dróg, a nie dużych, odizolowanych działek. Najczęściej stosowane mieszanki łączą zboże, które pozostaje na pniu przez zimę (sorgo, proso, pszenica, owies), roślinę osłonową (kukurydza, kapusta pastewna, gorczyca) i roślinę bobowatą (koniczyna, lucerna, esparceta), która przyciąga owady niezbędne młodym bażantom i kuropatwom w pierwszych tygodniach życia. Pasy obsiane wiosną pozostawia się przez całą zimę i rozdrabnia dopiero pod koniec sezonu. Wiele departamentalnych federacji myśliwych dostarcza nasiona po obniżonej cenie lub dofinansowuje takie zasiewy: warto zasięgnąć informacji przed zakupem.
Mieszanki dostosowane do drobnej zwierzyny
Sorgo, proso, kukurydza, kapusta pastewna, koniczyna i gryka: nasiona jesienią, osłona zimą i owady wiosną dla młodych ptaków.
Pasy zamiast działek
Pasy o szerokości 10 do 20 m wzdłuż skraju lasu i żywopłotów są lepsze niż duża, odizolowana działka: zwierzyna zawsze porusza się w pobliżu schronienia.
Pozostawić na pniu przez zimę
Osłona i nasiona muszą być dostępne od jesieni do końca zimy — w okresie krytycznym dla przeżycia ptaków wsiedlonych latem.
Współpraca z rolnikami
Ugory środowiskowe dla dzikiej fauny, obrzeża pól i umowy z gospodarstwami: departamentalna federacja często wspiera takie działania.
Karmniki i karmiska
Dokarmianie drobnej zwierzyny polega na stałym udostępnianiu ziarna — zazwyczaj pszenicy, czasem z dodatkiem śrutowanej kukurydzy — w stałych punktach łowiska. W przypadku bażanta i kuropatwy to najskuteczniejsze istniejące narzędzie zatrzymywania ptaków w łowisku: ptak, który codziennie znajduje pokarm w tym samym miejscu, zakłada tam swój areał osobniczy. Prosty karmnik składa się z beczki lub zasobnika chroniącego ziarno przed deszczem, ustawionego na nóżkach lub podwieszonego, z systemem wydawania na żądanie (sprężyna, talerzyk lub rynienka), który ogranicza marnotrawstwo i dostęp gryzoni. Należy liczyć około jednego karmiska na 10 do 15 hektarów łowiska bażantów, rozmieszczonych na skraju osłony i nigdy w otwartym terenie; trzeba je zaopatrywać bez przerwy, bo wystarczy kilka dni z pustym karmnikiem, by ptaki odpłynęły do sąsiada. Dokarmianie drobnej zwierzyny reguluje departamentalny schemat gospodarki łowieckiej: zasady (terminy, urządzenia, odległości) różnią się w zależności od departamentu — kwestie prawne omawiamy szczegółowo na stronie przepisy dotyczące drobnej zwierzyny.
Pszenica w samoobsłudze
Pszenica to podstawowa karma dla bażantów i kuropatw: chętnie pobierana, ekonomiczna, łatwa do wydawania z zasobnika ze sprężyną lub talerzykiem.
Jedno karmisko na 10 do 15 hektarów
Regularna sieć na skraju osłony, w rozpoznanych miejscach bytowania: obrzeża lasu, żywopłoty, narożniki zadrzewień, nigdy w pełnym otwartym terenie.
Bezwzględna ciągłość
Dokarmianie nie znosi przerw: puste karmisko sprawia, że ptaki odpływają w ciągu kilku dni. Obchód kontrolny co jeden do dwóch tygodni.
Departamentalne ramy prawne
Departamentalny schemat gospodarki łowieckiej określa warunki dokarmiania. Proszę sprawdzić lokalne zasady w federacji.
Żywopłoty, ugory i osłony roślinne
Osłony roślinnej najbardziej brakuje na współczesnych równinach rolniczych i jest to pierwsza przyczyna niepowodzeń wsiedleń w terenie otwartym. Szeroki żywopłot z rodzimych gatunków (tarnina, głóg, dereń, leszczyna, dzika róża), nieprzycinany do gołego drewna, zapewnia drobnej zwierzynie korytarz przemieszczania się, schronienie przed ptakami drapieżnymi i miejsce do gniazdowania. Ugory i pasy zadarnione niekoszone od 1 maja do końca lipca chronią lęgi kuropatw i bażancic na ziemi — koszenie odśrodkowe, od środka na zewnątrz i przy zmniejszonej prędkości, co roku ratuje całe lęgi. Warto to uzupełnić stosami gałęzi na skraju lasu, zakrzaczonymi remizami i kilkoma zachowanymi nieużytkami: drobna zwierzyna potrzebuje sieci schronień oddalonych od siebie najwyżej o 150 do 300 metrów, aby bezpiecznie zajmować przestrzeń.
Żywopłoty z rodzimych gatunków
Tarnina, głóg, dereń, leszczyna: żywopłoty gęste u podstawy, szerokie, przycinane rotacyjnie i nigdy nie ścinane w tym samym roku na całej długości.
Ugory i pasy zadarnione
Koszenie przesunięte na okres po 15 lipca i prowadzone odśrodkowo przy zmniejszonej prędkości: lęgi naziemne przetrwają przejazd maszyn.
Sieć schronień
Schronienie co 150 do 300 m: remizy, stosy gałęzi, jeżyny i zachowane nieużytki pozwalają zwierzynie przemieszczać się bez wystawiania się na niebezpieczeństwo.
Wielopiętrowe obrzeża lasu
Między lasem a uprawą stopniowe przejście — pas ziołorośli, krzewy, a potem drzewa — mnoży miejsca żerowania i gniazdowania.
Wodopoje
Zapotrzebowanie drobnej zwierzyny na wodę jest niemal zawsze niedoceniane. Bażant czy kuropatwa piją codziennie, a latem — w pełni sezonu zasiedleń, od czerwca do sierpnia — brak wody w pobliżu miejsca wsiedlenia jest jedną z głównych przyczyn rozproszenia i wczesnej śmiertelności. Zasada, którą stosujemy: wodopój w odległości mniejszej niż 200 metrów od każdego miejsca bytowania. Jeśli brakuje oczka wodnego, rowu z wodą lub strumienia, doskonale sprawdzają się proste poidła (płytkie pojemniki z kamieniem umożliwiającym wyjście, aby ptaki się nie topiły, poidła syfonowe stosowane w wolierach) ustawione w pobliżu karmników, pod warunkiem że są regularnie czyszczone i uzupełniane. Odtworzenie istniejącego oczka wodnego jest ponadto jednym z najbardziej opłacalnych zabiegów: korzysta na nim zwierzyna wodna, krzyżówki, a także cała fauna łowiska. Odtworzone oczko wodne bardzo dobrze zasiedla się następnie naszymi kaczkami krzyżówkami do zasiedleń, wychowywanymi na wolności na stawie.
Mniej niż 200 metrów
Każde miejsce bytowania i każde miejsce wsiedlenia musi mieć dostęp do wody w odległości mniejszej niż 200 m, szczególnie od czerwca do września.
Poidła przy karmnikach
Połączenie wody i ziarna w jednym miejscu podwaja efekt zatrzymania ptaków. Płytkie pojemniki z kamieniem lub siatką umożliwiającą wyjście młodym ptakom.
Oczka wodne i tereny podmokłe
Odtworzenie oczka wodnego służy całemu łowisku: krzyżówkom, drobnej zwierzynie, owadom. Częściowe odmulanie jesienią, łagodnie nachylone brzegi.
Sztuczne kolonie królicze
Królik dziki osiedla się na stałe tylko tam, gdzie może natychmiast ukryć się pod ziemią. Przed każdym wsiedleniem trzeba więc zbudować sztuczne kolonie królicze: podziemne lub naziemne schronienia, które zastępują norę, dopóki króliki nie wykopią własnej. Sprawdzonym rozwiązaniem jest odpowiednio zbudowany kopiec o średnicy około 4 do 5 metrów: podstawa z palet, rur lub gałęzi tworząca korytarze, przykryta kamieniami i ziemią, z kilkoma wejściami skierowanymi tak, by były osłonięte od przeważających wiatrów. Na glebie przepuszczalnej podwyższony kopiec ziemny zapobiega zalewaniu korytarzy zimą. Należy liczyć jedną kolonię na 3 do 5 wsiedlonych królików, z odstępami od 100 do 200 metrów między koloniami, aby ułatwić stopniowe zasiedlanie terenu. Tymczasowa siatka ochronna w pierwszych dniach, usuwana później, ogranicza początkowe rozproszenie. Nasze króliki dzikie, czysto francuskie i zaszczepione przeciw myksomatozie i VHD, dostarczamy wraz ze wskazówkami dotyczącymi rozmieszczenia dostosowanymi do Państwa gleby.
Kopce o średnicy 4 do 5 metrów
Palety, rury lub wiązki chrustu u podstawy tworzą korytarze, na wierzchu kamienie i ziemia, wiele wejść osłoniętych od przeważających wiatrów.
Co 100 do 200 metrów
Łańcuch blisko położonych kolonii pozwala królikom stopniowo zasiedlać łowisko bez przechodzenia przez otwarty teren.
Kopce na glebach wilgotnych
Na ciężkiej lub zalewowej glebie podniesienie kolonii na ziemnym kopcu zapewnia suche korytarze przez cały rok.
Ochrona w pierwszych dniach
Tymczasowa siatka wokół kolonii przez pierwsze 8 do 10 dni zatrzymuje wsiedlone króliki, zanim wykopią własne nory.
Woliery przywoławcze i zagrody aklimatyzacyjne
Woliera przywoławcza to zabieg, który najbardziej zmienia losy wsiedlenia bażantów lub kuropatw. Zasada: ogrodzona siatką zagroda ustawiona w miejscu wsiedlenia, w której ptaki spędzają kilka dni, przyzwyczajając się do miejsca, wody i pokarmu, zanim zostaną stopniowo wypuszczone. Część ptaków można zatrzymać w wolierze po otwarciu klap: ich zawołania zatrzymują w okolicy ptaki już wypuszczone — stąd nazwa. Skuteczna woliera przywoławcza ma co najmniej 25 do 50 m² na partię do zasiedlenia, siatkę wkopaną na 30 cm przeciw lisom, sieć lub siatkę na dachu, zadaszenie chroniące przed deszczem, karmnik i poidło utrzymywane w użyciu po wypuszczeniu ptaków. Ustawiona na skraju osłony i zaopatrywana przez kilka tygodni staje się następnie stałym karmiskiem, które porządkuje łowisko. W przypadku zająca zdecydowanie zaleca się naziemną zagrodę aklimatyzacyjną działającą na tej samej zasadzie.
Aklimatyzacja na miejscu
Kilka dni w wolierze wystarczy ptakom, by zapamiętać okolicę, jej wodę i pokarm: początkowe rozproszenie wyraźnie spada.
Efekt przywoławczy
Ptaki czasowo zatrzymane w zagrodzie przywołują te, które zostały wypuszczone, i zatrzymują je w miejscu wsiedlenia.
Ochrona przed drapieżnikami
Siatka wkopana na 30 cm, dach z sieci, kontrolowane klapy wyjściowe: woliera chroni ptaki w okresie, w którym są najbardziej narażone.
Dokarmianie po wypuszczeniu
Pozostawiona otwarta i zaopatrywana woliera staje się stałym karmiskiem: schronienie, ziarno i woda w jednym miejscu.
Regulacja drapieżników
Żadne zabiegi nie zrekompensują nadmiernej presji drapieżników na świeżo wsiedlone zwierzęta, które w pierwszych tygodniach są z natury bardziej narażone. Regulację lisa i drobnych łasicowatych (kuna domowa, kuna leśna w zależności od departamentu), a także krukowatych niepodlegających ochronie (wrona czarna, sroka), które niszczą lęgi, należy przeprowadzić przed wsiedleniem — najlepiej pod koniec zimy i wiosną, przed przybyciem zwierząt — a nie po nim. Odłów pułapkowy jest zastrzeżony dla uprawnionych pułapkarzy i musi ściśle przestrzegać listy gatunków mogących powodować szkody (ESOD) ustalonej dla Państwa departamentu oraz zasad określonych w przepisach: departamentalna federacja myśliwych i lokalne stowarzyszenie pułapkarzy to partnerzy, z którymi można zorganizować skuteczną i legalną akcję. W tej kwestii, podobnie jak w przypadku dokarmiania, nasza strona przepisy dotyczące drobnej zwierzyny przedstawia obowiązujące ramy prawne. Warto zapamiętać rząd wielkości obserwowany w terenie: poważna akcja regulacyjna przeprowadzona wcześniej może nawet podwoić wskaźnik przyjęcia się zwierzyny.
Przed wsiedleniem, nie po nim
Regulację prowadzi się pod koniec zimy i wiosną, aby w chwili przybycia zwierząt presja drapieżników była niska.
Ramy ESOD i uprawnieni pułapkarze
Departamentalna lista gatunków podlegających regulacji, odłów przez uprawnionych pułapkarzy, zgłoszenia w urzędzie gminy: regulacja jest ściśle uregulowana prawnie.
Krukowate i lęgi
Wrony i sroki niszczą jaja i pisklęta: ich wiosenna regulacja chroni rozród ptaków, które się zadomowiły.
Wsparcie federacji
Federacje i stowarzyszenia pułapkarzy organizują szkolenia i skoordynowane akcje: w tej kwestii nie trzeba działać w pojedynkę.
Od czego zacząć w swoim łowisku?
Klasycznym błędem jest chęć zrobienia wszystkiego w pierwszym roku. Nasza rada, dojrzewająca od trzech pokoleń: proszę zacząć od prostej diagnozy łowiska — gdzie są osłony, gdzie jest woda, którędy przemieszcza się zwierzyna — a następnie skoncentrować zabiegi na jednym lub dwóch korzystnych sektorach, zamiast je rozpraszać. Rok 1: woliera przywoławcza lub sztuczne kolonie królicze w wybranym sektorze, sieć karmników, akcja regulacyjna przed wsiedleniem. Rok 2: pasy upraw dla zwierzyny i poidła. Rok 3: sadzenie żywopłotów i odtworzenie oczka wodnego, które przynoszą efekty w dłuższej perspektywie. Dobrze zagospodarowane łowisko osiąga lepsze wyniki przy mniejszej liczbie zwierząt — i mówi to Państwu dostawca zwierzyny. Przy zamówieniu zwierzyny do zasiedleń chętnie przeanalizujemy z Państwem projekt zagospodarowania i dostosujemy gatunki, wiek i kalendarz dostaw do rzeczywistego stanu łowiska.
Diagnoza przed pracami
Przed inwestycją warto nanieść na mapę osłony, wodę i szlaki zwierzyny: zabiegi lokuje się tam, gdzie zwierzyna już żyje.
Plan na trzy lata
Woliera, kolonie królicze i dokarmianie w roku 1; uprawy i poidła w roku 2; żywopłoty i oczka wodne później. Regularność liczy się bardziej niż skala.
Mniej zwierząt, lepiej przyjętych
Zagospodarowane łowisko zatrzymuje zwierzynę i pozwala jej się rozmnażać: budżet stopniowo przesuwa się od wsiedleń w stronę środowiska.
Doradztwo GIBIS w cenie
Prosimy o telefon pod numer 04 76 38 31 01: dostosujemy gatunki, wiek i kalendarz dostaw do postępu prac w Państwa łowisku.
Często zadawane pytania
Na czym polega dokarmianie drobnej zwierzyny?
Ile karmników ustawić w łowisku?
Jakie uprawy siać dla zwierzyny?
Jak zbudować sztuczną kolonię króliczą?
Do czego służy woliera przywoławcza?
Kiedy regulować drapieżniki przed wsiedleniem?
Czy dokarmianie jest dozwolone w całej Francji?
Jaką część łowiska przeznaczyć na zabiegi?
Zobacz też
Przygotowane łowisko, zwierzęta na miarę
Państwa łowisko jest już zagospodarowane lub wkrótce będzie? Porozmawiajmy o gatunkach, zagęszczeniach i kalendarzu wsiedleń. Bażanty, kuropatwy, króliki dzikie, zające i krzyżówki hodowane z myślą o zasiedlaniu, dostarczane żywe w całej Francji, doradztwo w zakresie wsiedlenia w cenie.