De haas in Nederland: een poldersoort onder toezicht

De Europese haas (Lepus europaeus), beschreven in onze fiche Europese haas, komt in het hele land voor: graslanden, akkers, open bossen, heidevelden en kwelders langs de kust^[3].

Volgens Zodion, de Nederlandse vereniging voor zoogdierenonderzoek (voorheen Zoogdiervereniging), zette de achteruitgang in de jaren 1970 in. Zodion noemt de intensivering en schaalvergroting van de landbouw, vaker maaien, het verdwijnen van akkerranden, het verkeer, ziekten zoals EBHS, en ook de jacht^[3].

Op de in 2020 geactualiseerde Rode Lijst van zoogdieren staat de haas in de laagste categorie, ‘gevoelig’. De ministeriële regeling die daaruit de gevolgen trekt, wijst erop dat de aantallen sinds 1950 met meer dan 60 % zijn gedaald en dat de soort volgens een rapport van Wageningen Environmental Research landelijk niet in een gunstige staat van instandhouding verkeert^[2].

Dezelfde tekst benadrukt dat de jacht niet de hoofdoorzaak van die achteruitgang is: het verlies en de verslechtering van leefgebied door de intensivering van de landbouw wegen veel zwaarder^[2].

In Nederland is het openen van de jacht een landelijke beslissing. In 2022 besloot de minister die over natuur gaat, de jacht op de haas niet langer te openen in de provincies waar een afname van de aantallen was vastgesteld: Groningen, Limburg en Utrecht. De regel is ongewijzigd overgenomen onder de Omgevingswet, die sindsdien in werking is getreden^[2]. Ook nu nog vermeldt de officiële pagina van de Rijksoverheid dat de jacht op de haas in deze drie provincies verboden is^[1].

Elders blijft de jacht mogelijk tijdens de landelijk vastgestelde openingstijd. De haas is een van de vijf wildsoorten, samen met de wilde eend, de fazant, de houtduif en het konijn; de jacht op het konijn is tijdelijk gesloten^[1].

Om met het geweer te jagen is een jachtakte nodig, die door de politie wordt afgegeven, en moet men lid zijn van een lokale jagersorganisatie^[1]. In het veld verzamelen de wildbeheereenheden de hazentellingen; bij de evaluatie van 2022 stelde het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) kwaliteitsproblemen vast in sommige van die telprotocollen^[2]. De provincies worden via hun Gedeputeerde Staten over deze beslissingen geraadpleegd^[2].

De regels voor het uitzetten van wilde dieren vallen onder het Nederlandse natuurrecht en de uitvoering daarvan door de provincies. Informeer vóór elk project bij de betrokken provincie (Gedeputeerde Staten) en bij de faunabeheereenheid (de provinciale eenheid voor faunabeheer). Onze gids hazen uitzetten in de natuur beschrijft de stappen om een terrein voor te bereiden, vanuit Frans perspectief.

GIBIS, een wildkwekerij in Chatte in het Franse departement Isère, kweekt daar jonge hazen en biedt daarnaast wildgevangen hazen uit Centraal-Europa aan: zie onze hazen. De foto's op deze pagina tonen de soort in haar leefgebied en stellen niet onze dieren voor.